|
|
Inleiding
Hoe brengen wij angst en lijden in overeenstemming met de bijbelse
opvatting van een liefhebbende God? Waarom zou Hij verschrikkelijke misères
toestaan die het mensdom treffen? Heeft de Bijbel een verklaring voor
al het lijden in de wereld? Vele mensen, gelovige en ongelovigen, aanschouwen
tragedies -hetzij persoonlijk, nationaal of globaal-en piekeren zich kapot
over deze vragen. In deze les zullen wij zien hoe de Bijbel dit enigma
adresseert: Waarom staat God lijden toe?
“Het allergrootste bezwaar tegen het geloof in het bestaan van
een wijze en liefhebbende kracht achter het universum is het bestaan van
zoveel pijn en verdriet in de wereld” – Richard Harries,
schrijver
We hebben de neiging onszelf behaaglijk te voelen bij ons geloof in God
als alles gaat zoals we dat wensen. Laat de tragedie echter toeslaan en
we kunnen al snel beginnen te twijfelen aan zelfs Zijn bestaan. Kijk naar
de geestelijke toestand van de wereld. Agnostici – mensen die een
sceptische houding aannemen ten aanzien van het bestaan van een almachtige,
intelligente Schepper die het gehele universum bestuurt –beïnvloeden
de gedragslijnen van onderwijs, wetenschap en regering.
Het bestaan van lijden in de wereld is één van de meest
bekende rechtvaardigingen voor het gebrek aan geloof en vertrouwen in
God bij agnostici.
Daar ze niet de redenen kennen waarom lijden zo veelvuldig voorkomt, concluderen
ze dat noch God noch religie de antwoorden voor de problemen van de wereld
kan geven. Zoals de Britse historicus en schrijver Paul Johnson het omschreef:
“Ik vermoed dat het probleem van het kwaad meer bedachtzame mensen
van het geloof wegtrekt dan welk ander probleem ook.”
In Europa bijvoorbeeld is agnosticisme algemeen heersend. Daar begon de
afbrokkeling van het religieus geloof in alle ernst toen de omvang van
het lijden en de dood van Wereldoorlog I bekend werd bij de miljoenen
overlevende Europeanen. Meer dan 10 miljoen doden en nog eens 20 miljoen
gewonden door dat enorme conflict.
De Britse schrijver David L. Edwards schreef: “De ervaring in Europa
in het tijdperk van de wetenschap laat herhaaldelijk zien dat het geloof
in God overspoeld kan worden door lijden” (The futures of Christianity,
1987, pag. 339).
Hij legt uit hoe dit komt: “De eerste wereldoorlog was de grote
[religieuze] catastrophe. Het veroorzaakte minder fysieke schade dan de
tweede wereldoorlog – maar veel meer schade aan het Christendom…
Erg weinig in de traditie van de Europese kerken had hen voorbereid op
de geestelijke crisis… Allen moedigden zij hun leden aan te bidden
voor overwinning en veiligheid, om er achter te komen dat een wolk gifgas
alle doctrines die zo mooi hadden geleken in de dagen van vrede verduisterde…
Het was een oorlog die grote schade toebracht aan de oude stijl van onderwijs
door de kerken dat God alles onder controle had, zoals de predikant in
zijn parochie” (pag. 306-307).
Vanaf toen zijn veel Europeanen beginnen te geloven dat geloof in God
nauwelijks te rechtvaardigen is. Velen hebben uitdrukking gegeven aan
hun overtuiging dat God doof was voor de angstschreeuwen afkomstig uit
de door regen kletsnatte loopgraven van Wereldoorlog I en uit de doodskampen
van de Nazi’s in Wereldoorlog II. Deze golf van twijfel is zo groot
geweest in Europa dat in sommige delen vele oude kerkgebouwen verkocht
zijn om te worden gebruikt als boekwinkels, kantoorruimte en zelfs nachtclubs.
Hoe kunnen we angst en lijden rijmen met het beeld dat de Bijbel schept
van een liefhebbende God? Waarom zou Hij de afschuwelijke ellende die
de mensheid teistert toelaten? Heeft de Bijbel een uitleg over lijden?
Laat de Bijbel een God zien die controle over het universum kan uitoefenen?
Als Hij zo’n macht heeft, waarom brengt Hij dan niet onmiddellijk
een eind aan alle ellende?
Vele mensen, gelovigen en ongelovigen, kijken naar de calamiteiten –
of het nu persoonlijke, nationale of globale calamiteiten betreft –
en worstelen met deze vragen. In deze les zullen we zien hoe de Bijbel
omgaat met dit raadsel: Waarom laat God lijden toe?
|
